Поддержать команду Зеркала
Беларусы на войне
  1. В Беларуси начались перебои в работе VPN
  2. Беларусов все сложнее удивить, но эта цифра явно может — выяснили, сколько денег взяли из госбюджета на акции, где восхваляют Лукашенко
  3. В Беларуси проходит основной день голосования на президентских выборах
  4. В Минском районе воспитанница детской деревни покончила с собой. «Зеркало» узнало подробности из непубличного документа прокуратуры
  5. «Сигнал российскому обществу, что война вряд ли закончится скоро». Эксперты о вчерашнем заявлении Путина по мирным переговорам
  6. Власти на три дня заблокировали часть беларусских сайтов для остального мира
  7. «Умелая игра Лукашенко». Исследователи рассказали о настроениях беларусов (раскол сохраняется, но есть и поводы для оптимизма)
  8. Арина Соболенко проиграла в финале Australian Open и прервала впечатляющую победную серию. Рассказываем, как это было
  9. Лукашенко помиловал 15 человек, среди них не только «экстремисты»
  10. Сколько на выборах получит Александр Лукашенко? Спросили экспертов, известных беларусов и искусственный интеллект
  11. С 1 февраля повысят пособия на детей до трех лет. Посчитали, сколько составит прибавка
  12. Во время досрочного голосования власти идут на рекорды по числу «выполнивших гражданский долг». К чему такая спешка — объясняют эксперты
  13. Протасевич сходил к Азаренку и рассказал, что счастлив, что выборы в Беларуси пройдут спокойно


Беларускія чыноўнікі працягваюць шукаць аптымізм у агульным адмоўным стане беларускай эканомікі. Нядаўна міністр эканомiкi знайшоў яго ў росце намінальнага ВУП у бягучых цэнах у доларавым эквіваленце. Эканамічная каманда Офіса Святланы Ціханоўскай патлумачыла, што з гэтымі дадзенымі не так. 

Снимок носит иллюстративный характер. Фото: TUT.BY

«За 11 месяцаў 2022 года тэмп росту ВУП склаў больш за 107 працэнтаў і дасягнуў 62 мільярды долараў», — заявіў міністр эканомікі Аляксандр Чарвякоў.

У свеце ВУП не параўноўваюць год да года ў бягучых цэнах, бо гэта не ўлічвае інфляцыю, а таму не мае вялікага сэнсу, кажуць эканамісты з Офіса Ціханоўскай. На дынаміку намінальнага ВУП у доларавым эквіваленце ўплывае, па-першае, дынаміка намінальнага ВУП у рублёвым эквівалеце. У 2022 годзе ён вырас праз высокі рост цэн, хаця фізічны аб’ём ВУП за 11 месяцаў скараціўся на 4,7% год да года. Па-другое, на яго ўплывае курс беларускага рубля да долара, які ў мінулым годзе абясцэніўся на 3%.

Вось і атрымліваецца, што цэны ў Беларусі павялічыліся настолькі, што нягледзячы на падзенне фізічнага выпуску і абясцэньванне беларускага рубля да долара намінальная вартасць ВУП вырасла.

— Але нават у выпадку паказчыка, які маніпулятыўна выбраў міністр эканомікі для ацэнкі стану эканомікі ў 2022 годзе, сітуацыя выглядае не на яго карысць. На піку — у 2014 годзе — ВУП Беларусі складаў 79 млрд долараў. Атрымліваецца, што восем гадоў пасля, у 2022 годзе, ён быў прыкладна на 8% меншы (паводле дадзеных Нацбанка, за 12-месячны перыяд з кастрычніка 2021 года да верасня 2022-га), — тлумачаць у Офісе і нагадваюць пра пастаўленую раней задачу нарасціць ВУП да 100 млрд долараў у 2025 годзе, і што гэта наўрадці атрымаецца.

График подготовлен экономической командой Офиса Светланы Тихановской
График подготовлен экономической командой Офиса Светланы Тихановской

Для параўнання роста эканомікі ў часе выкарыстоўваецца рост рэальнага ВУП, іншымі словамі, фізычнага выпуска або ВУП у пастаянных цэнах.

Давайце разбірацца, як па гэтым паказчыку насамрэч выглядаюць справы. Па-першае, з 2014 года Беларусь перажыла тры рэцэсіі — у 2015−2016 гадах, а таксама ў 2020 і 2022 гадах. У выніку ВУП Беларусі ў пастаянных цэнах ў 2022-м быў на 3% меншы, чым у 2014-м. «Можа таму ў рэжыма ўсё ніяк не атрымліваецца павялічыць заробкі і дабрабыт беларусаў?» — задаюцца пытаннем эканамісты.

График подготовлен экономической командой Офиса Светланы Тихановской
График подготовлен экономической командой Офиса Светланы Тихановской

А вось намінальны ВУП у доларавым эквіваленце служыць для параўнання памераў розных эканомік у адным і тым жа часе. І калі глядзець на памеры эканомік, то эканоміка Беларусі мае амаль аднолькавы памер, што і эканоміка Літвы (68 і 66 млрд долараў адпаведна), у якой пражывае ў тры разы менш людзей, і ў 10 разоў меншая за эканоміку Польшчы (679 млрд долараў), дзе пражывае ў чатары разы больш людзей.

— Для ўсіх было б лепш, калі б міністр казаў праўду, што Беларусь ужо шмат гадоў знаходзіцца ў стагнацыі (якая пачалася задоўга да пратэстаў 2020-га, сектаральных санкцыяў 2021-га і вайны 2022-га). Мо тады б і рашэнні ў эканоміцы прымаліся на карысць беларусаў, а не дзеля падману і далейшага закручвання гаек у палітычных мэтах.